Vogelkennis
Een land met rond de 1056 verschillende vogelsoorten. Iemand die daar nu toch al weer een paar jaar woont. Ok, ik zal eens op de vogeltour gaan. Vroeger dacht ik dat ik veel van vogels af wist: ik had immers een flinke verzameling kookboeken met allerhande gevogelterecepten. Maar eenmaal in Uganda bleek er veel meer achter vogelkennis te zitten dan alleen maar braden of grillen. Zo heb ik nu geleerd dat er grote vogels zijn maar ook kleine, dat er mooie vogels zijn maar ook lelijke. En om met die laatste te beginnen...
Op veel plekken in Uganda leeft de ontzettend lelijke maraboe ooievaar. Een narcistische, egoistische, grote en zeer lelijke vogel met een enorme snavel. In sommige landen wordt hij wel liefkozend de doodgraver genoemd. Feit is dat het afvaleters zijn en dus graag in de buurt van mensen leven. Tijdje geleden zat ik op een van de stranden aan Lake Victoria lekker een gegrilde kip te eten toen mijn bord en kip aangevallen werden door een doodgraver. Leuk dat vogelleven! Er is een andere ooievaarsoort die meer tot de verbeelding spreekt: onze wereldberoemde schoenbekooievaar. Eigenlijk is hij zo lelijk dat hij er leuk door wordt. Beetje het idee van Tina Turner min of meer. Maar serieus, deze ooievaar is een grote zeldzaamheid en wie hem in het wild ziet, ziet iets bijzonders. Wie hem niet in het wild ziet: kom naar de dierentuin van Entebbe. In de tuin van mijn huis in Entebbe komen erg veel verschillende vogels voor. In de nachtelijke uurtjes is het vooral een kerkuil die krijsend rondvliegt en jaagt op vleermuizen. Gedurende de dag vliegt en fladdert er veel meer rond het huis, waaronder mijn minuscuul kleine favoriet, de african firefinch. Ooit in Travellers hopte er zo’n rood bolletje veren tussen mijn voeten door om uiteindelijk plaats te nemen op een van mijn voeten. Dit was een kort verblijf want mijn hond besloot dat dit dichtbij genoeg was en nu moest er opgetreden worden. Een ander schattig klein vogeltje is de cordon blue, niet te verwarren met de cordon bleu die meestal uit de keuken komt. Dit schitterende kleine vogeltje is regelmatig aan het rondscharrelen rond de veranda aan de achterzijde van mijn huis. Niet te missen in Entebbe is de gonolek, een vogel van spreeuwenformaat maar met een zwarte rug en knalrode buik en borst. Qua geluid is het een andere vogel die de overhand heeft: de plaintain eater. Groot en nerveus maar met een heel scenario aan geluiden waarvan de luide lach wel de leukste is. En dit zijn dan gewoon allerhande vogels die algemeen voorkomen. In de parken en op weg door Uganda kunt u de mooiste vogels tegenkomen. Ik weet nog precies waar ik voor het eerst een southern red bishop zag. Een vogeltje dat je qua kleur ook niet snel zult vergeten. Zoek en vind hem rond Murchison Falls National Park. In de struiken aan de Nijl kun je hem regelmatig zien zitten. In de hoge eucalyptusbomen bij Travellers Rest strijkt aan het begin van de avond elke dag een zwerm van honderden pied crows neer, een ongelooflijke herrie en een lachwekkend schouwspel. Er komt altijd een kraai laat thuis waardoor alle kraaien weer opvliegen en een nieuw plekje moeten zoeken. En dan opeens is er rust en slapen alle kraaien om in de vroege ochtend weer op zoek te gaan naar voedsel overal in Kisoro. Herrie maken is iets wat gewonnen wordt door de hagedash ibis. Mijn eerste nacht in Afrika ooit was in Nairobi en rond een uur of 6 werd ik wakker van een oorverdovend en lelijk gekrijs. Buiten bleek dat er een lading van deze ibissen door de hoteltuin paradeerde. Maar het moet gezegd worden: wanneer de zon op deze vogel schijnt, glanzen de kleuren en veren je tegemoet.
Een vogel die geen zon nodig heeft om te schitteren is de nationale vogel van Uganda, de kroonkraanvogel. Groot, schitterend gekleurd, prachtige gouden kroon en altijd in paartjes van twee is deze vogel op veel plekken in Uganda te zien. De weg buiten Kabale is een plek waar je hem en haar geheid in het gras ziet rondbanjeren. ’s Nachts slapen deze grote vogels in de bomen en dat blijft een bijzonder gezicht. Ook pelikanen slapen in bomen en gezien hun flinke grootte en gewicht hebben ze daar redelijk flinke takken voor nodig. Iets wat ze niet begrijpen. Bij Lake Chahafi valt te genieten van pelikanen die landen op te kleine takken of reeds bezette takken met alle consternatie van dien. Dan doet de familie ijsvogel het een stuk rustiger aan. Waar water is, zijn ijsvogels. Soms de mooi zwart witte pied kingfisher, soms de giant, soms de woodland en met iets geluk soms de malachite kingfisher. Maar elke keer geldt dat het een fascinerend gezicht is om deze vogels met hun enorme snavels te zien vliegen en jagen. Aan veel waters kom je ook de Afrikaanse visarend volop tegen en dat is toch wel een imposante vogel. Mooie witte hals en altijd op de uitkijk. Slapend in een tentje aan Lake Mburo is dat toch wel een vogel die mij het mooiste wekgeluid ooit bezorgde. Zo'n mooie krijs hoog in de lucht.
Uganda krijgt bezoekers van over de hele wereld binnen die op zoek gaan naar zoveel mogelijk vogelsoorten of alleen naar een bepaalde soort. Zo is er rond Teso een wevervogeltje dat nergens anders ter wereld voor komt. In de bossen van Bwindi, Mgahinga en Euchya komen een dikke twintig soorten voor die alleen in dat stukje van het Albertine Rift voorkomen. Dus vogelaars: sla uw slag in Uganda. Maar ook voor niet vogelaars geldt dat Uganda een prachtig schouwspel aan vliegend dierenrijk te bieden heeft.